Het is weer verkiezingstijd (yes!) en dat betekent dat partijen je aan allerlei kanten proberen te beïnvloeden. Dat doen ze op straat, met folders of zelfs door aan te bellen. Maar ook online proberen ze je stem te winnen, en dat gaat soms subtieler dan je zou denken.
(P.S. Alleen de tips zien? Scroll door naar de video onderaan de pagina!)

Door: Emma Bouwheer

Elke politieke partij heeft zijn eigen campagnestrategie. Vroeger kon je alleen campagne voeren door op straat te staan, posters en flyers op te hangen en verschillende spullen uit te delen. Nu geven ook veel politieke partijen hun campagnebudget uit aan sociale media. Laten we voor het gemak eens naar Utrecht kijken, een grote stad midden in het land.

Deze partijen doen mee
Dit jaar doen er zestien partijen mee met de verkiezingen in Utrecht. Naast de bekende partijen D66, Groenlinks, PvdA, SP, CDA, Stadsbelang Utrecht, ChristenUnie, Student&Starter en de Partij voor de Dieren zijn er ook een aantal nieuwkomers, zoals: PVV, DENK, Evenwicht, Piratenpartij, Seniorenpartij Utrecht en Marcello van de Wal (als individueel persoon).  

Social media
Veel partijen zitten op Facebook, Twitter of Instagram. Daar hebben ze allemaal verschillende redenen voor. “Wij gebruiken Facebook voor de inhoud, Instagram voor de sfeer en wij zijn actief op Twitter voor de agendasetting. Het fijne van Twitter is dat je altijd kan blijven posten, dus dat is zeker van toegevoegde waarde”, zegt Stijn Jansen, campagnecoördinator van de PvdA Utrecht.

Ook hebben de partijen door dat sociale media snel gaan.  Juultje Verhaaren, campagnecoördinator VVD zegt hierover: “We merken dat niemand meer langer dan drie of vier minuten naar filmpjes kijkt. Daarom houden wij de boodschap zo kort mogelijk en proberen met beeld kracht bij te zetten. Mensen kijken vaak zonder geluid, bijvoorbeeld onderweg in de trein. Daarom ondertitelen wij alles zodat iedereen altijd kan kijken.”

Verschillende technieken
Partijen proberen jou op allerlei manieren te beïnvloeden, zegt ook psycholoog Najla Edriouch. “Sommige partijen hebben een slogan waar je het wel mee eens moét zijn, zoals een slogan voor studenten: ‘jij wil toch ook minder betalen voor je studie en woning?’. Omdat jij hier snel ‘ja’ op zal zeggen, wil je consistent blijven en handelen naar wat je zegt. Hierdoor zal je sneller op die partij stemmen.”

Ook de VVD zegt slim gebruik te maken van slogans. Juultje: “Wij zetten echt in op het ‘VVD-doenersverhaal’. Dit herhalen we in iedere boodschap, zodat mensen dit sneller koppelen aan een bericht van de VVD”.

Soms bieden partijen online een dienst aan, zoals een petitie die je kunt tekenen. “Stel ze laten jou een petitie invullen waarmee zij aan de slag gaan, dan doen zij al iets voor jou. Hierdoor heb jij onbewust het gevoel dat je de partij verschuldigd bent om ook iets terug moet doen. Wanneer jij gebruik maakt van een gratis dienst of een gratis product aanneemt, activeert dit de sociale regel “rule of reciprocity”. Dit betekent dat de mens geneigd is om, wanneer hij iets ontvangen heeft, hiervoor iets terug te doen of te geven. De enige manier waarop jij iets kunt doen, is door op die ene partij te stemmen”, aldus Najla.

Filterbubbel
“Daarnaast houden wij mensen ervan als onze mening bevestigd wordt. Hierdoor dreig je in een filterbubbel terecht te komen. Dit heet dan weer met een duur woord ‘Confirmation bias’. We richten onze aandacht meer op hetgeen waar we het al mee eens zijn.”

Daarom geeft Najla als tip om bewust te zijn van deze manier van beïnvloeden. “Google eens naar het tegenargument van een andere partij. Op die manier kun je jezelf breder informeren en een goede beslissing nemen op welke partij je gaat stemmen.”