Select Page

Mediawijsheid integreren in de les

Dat digitale geletterdheid vanaf 2023 waarschijnlijk een vast onderdeel wordt in het curriculum, is heel positief. Maar hoe kun je op een geschikte en prikkelende manier in de les aandacht besteden aan digitale geletterdheid? In dit artikel geven we een voorbeeld.

Als je je leerlingen vraagt wie een nummer van Stevie Wonder of Madonna kan noemen, zal het waarschijnlijk nogal stil blijven in de klas. Maar als je vraagt naar de nieuwe hit van Drake of Dua Lipa gebeurt er waarschijnlijk juist het tegenovergestelde. Een heleboel enthousiaste vingers die razendsnel omhoog schieten, vol verlangen om als eerste antwoord te mogen geven.

Echt en nep

Dat de muzikale belevingswereld van docenten en leerlingen soms nogal van elkaar kan verschillen, hoeft echter niet te betekenen dat je er niets mee kunt doen in de les. Muziek biedt namelijk – net als film en televisie – erg veel voorbeelden van kritiek op de politiek, de maatschappij, of op de media.

Een mooi voorbeeld van een nummer dat kritiek levert op de media en bovendien raakvlakken heeft met het thema mediawijsheid, is ‘The Fear’ (2008) van Lily Allen. Waarmee je als docent ook meteen kiest voor een veilige middenweg wat betreft het uitpikken van een muziekartiest.

In ‘The Fear’ bekritiseert Lily Allen onder andere de consumptiemaatschappij en de onzekerheid over wat je als echt en nep kan beschouwen in de samenleving. Zie de volgende twee delen uit de songtekst:

“I don’t know what’s right and what’s real anymore

I don’t know what I’m meant to feel anymore (…)”

“And I am a weapon of massive consumption

And it’s not my fault, it’s how I’m programmed to function (…)”

Gezamenlijk vertalen

In een eerder artikel op onze TMI-blogpagina hebben we het thema mediawijsheid onderverdeeld in vier aspecten:

  1. Consumeren (leren hoe media jouw blik op de wereld veranderen);
  2. Produceren (zelf bezig zijn met media, bijvoorbeeld eigen content maken);
  3. Communiceren (veilig online met elkaar omgaan);
  4. Reflecteren (nagaan hoe je jezelf online gedraagt).

Lily Allen zingt over het aspect ‘produceren’ bijvoorbeeld:

“And I’ll take my clothes off and it will be shameless

‘Cause everyone knows that’s how you get famous

I’ll look at the sun and I’ll look in the mirror*

I’m on the right track, yeah, I’m on to a winner.”

* Met “the sun” and “the mirror” verwijst het nummer naar de Britse tabloids The Sun en The Mirror, die allebei bekend staan als een boulevard-/sensatiekrant.

Tijdens een les Engels kun je samen met de leerlingen de songtekst van het nummer vertalen, waarbij je zelfs een link kunt maken naar het vervoegen van onregelmatige werkwoorden in het Engels. In het nummer komen er namelijk een aantal voor: to hear, to become, to take en to mean.

Na het gezamenlijk vertalen van de songtekst kun je aandacht besteden aan de inhoud van het nummer. Want wat wordt er nou precies gezegd? Hierbij kun je een koppeling maken tussen de Engelse songtekst en het thema mediawijsheid, door met de leerlingen te bespreken op welke manier de songtekst kritiek levert op de media. Daarna kun je met de leerlingen in discussie gaan: wat vinden zij van het beeld dat Lily Allen schetst over beroemd zijn? En misschien kunnen ze een hedendaags voorbeeld geven op sociale media, zoals influencers op Instagram?

TMI Academy

Digitale geletterdheid is niet alleen een belangrijk thema om leerlingen klaar te maken voor de maatschappij van vandaag en morgen. Door de thema’s van digitale geletterdheid te integreren kun je ook een nieuwe draai geven aan de lesstof van bestaande vakken. En zoals in dit voorbeeld: het bevorderen van interactiviteit, door samen met de leerlingen een songtekst zowel tekstueel als inhoudelijk te ontleden. Ook werkt het motiverend dat je, door te kiezen voor een herkenbaar popnummer, aansluit bij de belevingswereld van de leerlingen.

Lijkt je het leuk om met nog meer voorbeelden in aanraking te komen, om digitale geletterdheid te verwerken in de les?