Select Page

De ogenschijnlijke onschuld van een catfish

Na één kleine beweging over het scherm van je telefoon kan je misschien wel de liefde van je leven virtueel tegen het lijf lopen. Maar online daten kent ook een schaduwkant die al bij tieners aanwezig is en goed is om soms iets meer te belichten.

In het begin van de coronacrisis nam het gebruik van veel datingapps opeens toe. En dat terwijl in het echt afspreken toen nog helemaal niet mocht. Gelukkig bieden datingapps genoeg leuke alternatieven om iemand beter te leren kennen – bijvoorbeeld door samen te videobellen of online een potje te scrabbelen. Ook gaf Tinder tijdens de coronacrisis alle appgebruikers tijdelijk toestemming om gratis gebruik te maken van het ‘Paspoort’ – een betaalde functie die je de kans geeft om met iemand uit een andere stad in de wereld een match te zijn.

Naast dat de anderhalvemeterregel voorlopig het nieuwe normaal is in de samenleving, is online daten dat inmiddels ook al een tijdje. Bovendien bieden andere sociale media ook de mogelijkheid om met nieuwe mensen in contact te komen en te chatten, waardoor tieners eigenlijk ook online kunnen daten via bijvoorbeeld Snapchat, Instagram of TikTok. Want in tegenstelling tot Tinder hoef je daar niet minimaal achttien jaar te zijn.

Mooi meisje

Helaas brengt online daten ook verschillende gevaren met zich mee – los van het feit dat je natuurlijk ook met iemand in het echt af kan spreken, met wie je het eigenlijk helemaal niet zo goed blijkt te kunnen vinden. Want dat is vooral een erg onschuldig ‘gevaar’ – zeker in vergelijking met bijvoorbeeld catfishing.

Door de opkomst van het internet zijn er een hele hoop nieuwe begrippen bijgekomen, waardoor je soms even door de bomen het bos niet meer lijkt te kunnen zien. Neem bijvoorbeeld de internetbegrippen ghosting (plotseling al het contact met iemand verbreken) en going viral (het supersnel verspreiden van online content). Of catfishing, dat staat voor het aannemen van een neppe identiteit om iemand online te bedriegen – bijvoorbeeld als een mooi meisje (op haar profiel) in het echt een oude man blijkt te zijn.

Seksuele bedoelingen

Toch wordt het gevaar van catfishing soms nog weleens als iets onschuldigs afgebeeld, bijvoorbeeld in de populaire komedieseries Modern Family en Never Have I Ever – series die voor veel leerlingen waarschijnlijk erg bekend zijn. In de twee series wordt het gevaar van catfishing voor tieners op een komische manier afgebeeld en ze zijn ook allebei op Netflix te zien – de wereldberoemde streamingdienst waar veel leerlingen zich in hun vrije tijd van school graag mee vermaken.

In de Modern Family-aflevering “Fifteen Percent” heeft de elfjarige jongen Manny afgesproken met Whitney, waarvan Manny denkt dat ze een leeftijdsgenootje van hem is – ze kennen elkaar via een online boekenclub. Maar als Manny samen met zijn moeder de voordeur opendoet, blijkt Whitney eigenlijk een dertigjarige vrouw te zijn.

Whitney begint uit schaamte te huilen en zegt tegen Manny’s moeder: ‘He just seemed so mature online. How could I be so stupid?’ Wat bijzonder is, is dat er in het geval van de Modern Family-aflevering per ongeluk catfishing plaatsvindt, omdat Whitney ook dacht dat ze met iemand van haar eigen leeftijd af zou spreken. Terwijl er bij catfishing normaal iemand met opzet zijn afspraakje online bedriegt.

In Never Have I Ever zou de eenzame jongen Ben samen met zijn bijna altijd werkende vader en populaire vriendin Shira naar een basketbalwedstrijd van de LA Clippers gaan. Maar als ze allebei toch niet kunnen, geeft Ben de drie kaartjes verdrietig weg en besluit hij met een jongen die hij alleen nog maar via een online platform kent, af te spreken om samen naar de wedstrijd op tv te kijken. Alleen in het echt blijkt de ‘jongen’ een vijftigjarige man te zijn en hele andere, seksuele bedoelingen te hebben met Ben.

Geslaagde afspraakjes

Net als Modern Family verwijst Never Have I Ever op een komische manier naar de gevaren van afspreken met iemand die je online hebt ontmoet, waardoor het misschien onschuldiger aanvoelt dan het eigenlijk is. Daarentegen besteden de series wel aandacht aan het onderwerp, wat ook al goed kan zijn voor het erkennen dat catfishing bestaat.

Toch is het geven van extra informatie soms erg waardevol. Catfishing kan namelijk ook leiden tot erg vervelende ervaringen, die je door het geven van goede voorlichting kan bestrijden. Bekijk HIER hoe we bij TMI Academy middelbare scholen helpen om les te geven over vergelijkbare thema’s, zoals sexting – op weg naar nieuwe, mediawijze generaties en een hoop veilige, geslaagde afspraakjes.