Select Page

De menselijke haat-liefdeverhouding met AI

Data is enorm belangrijk bij de vooruitgang van kunstmatige intelligentie (AI). Door bijvoorbeeld selfies te maken op Snapchat, met gezichtsherkenning je nieuwe telefoon te ontgrendelen, of via Google Maps de route te zoeken, help je AI steeds verder te ontwikkelen. Door al deze acties te ondernemen, geef je namelijk een heleboel data waar machines steeds slimmer van worden.

Verliefd worden

Over het slimmer worden van AI-machines zegt hoogleraar Sebastian Thrun: “I think almost everything we do, we find machines doing better. And the reason why that’s the case, is because machines just learn faster than people can learn.”

Dit vertelde Thrun in de documentaire Lo and Behold, Reveries of the Connected World (2016) van regisseur Werner Herzog. Herzog reageerde hierop: “But they cannot fall in love as we can.” Maar willen we eigenlijk wel dat een AI-machine verliefd kan worden? En is het nuttig? “I would say no”, antwoordt Thrun stellig. “Honestly, if my dishwasher came to me and said: ‘Look, I’m falling in love with a refrigerator, and as a result I have no time to wash your dishes,’ I wouldn’t like that dishwasher.”

Het is wel interessant dat twee films die in het vorige decennium over AI zijn gemaakt, juist heel erg op de liefde van AI-machines ingaan. In allebei de films lijkt er namelijk een liefdesrelatie te ontstaan tussen een AI-robot en een mens.

Twee werelden

In de film Ex Machina (2014) wint programmeur Caleb een weekje verblijven bij de eigenaardige oprichter (Nathan) van het bedrijf waar hij voor werkt. In het begin van de week laat Nathan Caleb kennismaken met zijn meest geavanceerde, vrouwelijke AI-robot, genaamd Ava. En nadat Ava en Caleb meer tijd met elkaar doorbrengen, lijken hun gevoelens voor elkaar ook steeds meer toe te nemen. Maar zijn Ava’s liefdevolle gevoelens wel echt? Of gebruikt ze Caleb alleen maar om zichzelf te bevrijden van de dood? Nathan wist namelijk de programma’s van alle verouderde AI-robotmodellen om hun wens naar onafhankelijkheid te onderdrukken.

De film speelt met de vraag waar AI eigenlijk allemaal toe in staat is. Kunnen AI-machines mensen in de toekomst manipuleren en voorbijstreven? En op welke manier kunnen ze dat doen? Misschien wel door ons om de tuin te leiden aan de hand van één van de meest menselijke emoties die er zijn: liefde.

Daarnaast bloeit er in de film Her (2013) een bijzondere liefde op tussen de eenzame Theodore en het AI-operating system Samantha. Een liefde die lang lijkt stand te houden, tot hun werelden toch teveel van elkaar blijken te verschillen. Samantha is bijvoorbeeld in staat om – naast haar liefde voor Theodore – van nog 641 anderen te houden. Iets wat voor mensen ondenkbaar is.

‘Use AI as a weapon’

Hoewel de thematiek van Ex Machina en Her heel erg overeenkomt, gaat Ex Machina meer in op de duistere kant van AI – dit sluit ook aan bij de manier waarop Tesla-CEO Elon Musk naar de ontwikkelingen van kunstmatige intelligentie kijkt. In de podcast The Joe Rogan Experience (2018) vertelt hij bijvoorbeeld: “It could be terrible and it could be great. It’s not clear. But one thing is for sure: we will not control it.”

Ook benadrukt hij dat het percentage van niet-menselijke intelligentie erg toeneemt. “And eventually, we will represent a very small percentage of intelligence.” Iets wat hele ongelukkige gevolgen kan hebben. “It’s gonna be very tempting to use AI as a weapon. In fact, it will be used as a weapon.” En daar zouden we volgens Musk allemaal verantwoordelijk voor zijn, omdat we – zonder vragen te stellen en antwoorden te hebben – AI zelf programmeren en slimmer maken.

TMI Academy

Hoewel de mogelijkheden van AI op het eerste oog misschien vooral indrukwekkend en positief lijken te zijn, is het ook goed om soms even bij de ontwikkelingen stil te staan. Zodat je in de toekomst meer afgewogen beslissingen kan nemen over de manier waarop je bijvoorbeeld met jouw eigen data omgaat.

Lijkt het je leuk om erachter te komen hoe wij bij TMI Academy leerlingen lesgeven over wat er met hun data gebeurt en waarom het eigenlijk geld waard is?