Select Page

Thuiswerken? Laat je niet afleiden! 

In een paar weken tijd is onze laptop onze hele wereld geworden: het is een school, werk, kroeg, muziekschool en nog eindeloos veel meer. Het fijne is dat we nu overal tegelijk kunnen zijn en alles tegelijk kunnen doen: media-multitasken. Maar hoewel het goed voelt, is media-multitasken een slecht idee, blijkt uit wetenschappelijk onderzoek.

Brochure van windows bij de lancering van Windows 1.0 in 1986. Bron: WikiMedia

Vroeger ‘surften’ we op het internet, met één pagina tegelijk. Toen in de jaren ‘80 de eerste versie van Windows uitkwam, werd het voor het eerst mogelijk om verschillende dingen tegelijk te doen, ofwel in verschillende ‘windows’ te werken. En dat is precies wat we zijn gaan doen. 

De laatste jaren is de hoeveelheid informatie op internet explosief toegenomen. Zo wordt er tegenwoordig elke minuut 500 uur aan video geüpload op youtube en worden er per seconde 6000 tweets de wereld in gestuurd. Ook het aantal verschillende kanalen waardoor we die informatie binnen krijgen is enorm gegroeid – en daarmee ook de hoeveelheid notificaties, tabbladen en afleiding. Om die stromen aan informatie de baas te kunnen zijn, proberen we steeds meer informatie te proppen in de beperkte tijd die we hebben. We consumeren steeds meer content tegelijkertijd. Media-multitasken dus. 

Het voelt heel effectief om zoveel mogelijk informatie tegelijkertijd te consumeren, maar dat is het niet. Talloze wetenschappers hebben de laatste tien jaar onderzoek gedaan naar media-multitasken. Allemaal concluderen ze dat we het simpelweg niet kunnen. 

Goed in multitasken?  

Mensen die multitasken consumeren meer informatie in de tijd die ze hebben. Echtter doen ze dat oppervlakkiger en maken ze meer fouten. Dat komt doordat we als we multitasken razendsnel switchen tussen verschillende taken. Als je dat vaak doet, gun je jezelf niet de tijd om goed te verwerken wat je zojuist hebt gezien of gelezen. Daardoor blijft de informatie slecht hangen en maak je makkelijker fouten. Bovendien kost het heel veel energie om steeds weer op iets nieuws te focussen. Dat is energie die je ook in je taak had kunnen steken als je één ding tegelijk had gedaan.  

Als je een taak wel goed wilt doen en je bent ondertussen ook nog met een aantal andere dingen bezig, kost je dat uiteindelijk veel meer tijd dan wanneer je op je werk focust. Bij experimenten waarbij mensen tijdens hun werk afgeleid werden door bijvoorbeeld appjes, bleek dat 21% meer tijd nodig hebben om hun taak goed te doen dan mensen die niet afgeleid werden. Hoewel veel mensen gaan multitasken om in korte tijd meer gedaan te krijgen, kost het dus uiteindelijk aanzienlijk meer tijd om je taken net zo goed te doen als wanneer je er volledig op zou focussen.

Filteren

Als het gaat om productiviteit werken onze hersenen net als een computer: hoe meer tabbladen we open hebben staan, hoe minder goed we presteren. We werken langzamer, onthouden minder en maken meer fouten, zo blijkt uit onderzoek van de NOS

Veel multitaskers vinden van zichzelf dat multitasken voor hen geen probleem is, omdat ze goed kunnen switchen tussen verschillende taken. Die redenering klinkt logisch, maar is niet waar. Wetenschappers van de universiteit van Stanford ontdekten dat mensen die veel mediamultitasken, slechter kunnen switchen tussen verschillende taken dan mensen die meestal één ding tegelijk doen. Multitaskers blijken moeilijker te kunnen filteren welke informatie belangrijk is en welke niet. Daarnaast laten ze zich steeds afleiden door allerlei prikkels die niet met de taak te maken hebben. Focussen op een nieuwe taak is moeilijker, met als gevolg dat het switchen tussen taken langer duurt en veel meer energie kost. Anders dan je zou verwachten zijn multitaskers dus niet eens beter multitasken dan niet-multitaskers, stelt Fenella Saunders in een artikel van American Scientist (2009).

Depressieve gevoelens

Multitasken is dus altijd een slecht idee: je bent langer bezig met je taken en je gaat er ook niet flexibeler van denken. Als je zo effectief mogelijk informatie wilt verwerken, moet je dus juist niet multitasken. Toch houden we er achteraf toch vaak een goed gevoel aan over. Dat komt omdat mediamultitasken niet onze cognitieve behoeften (meer kennis opnemen), maar vooral onze emotionele verlangens vervult.

We zijn steeds op zoek naar nieuwe prikkels en meer sensatie. Het aanbod aan nieuwe prikkels is oneindig groot. Daarom vinden we het vaak ontzettend moeilijk om onszelf lang op hetzelfde medium te richten. Die emotionele bevrediging die multitasken geeft, zorgt ervoor dat we er achteraf toch een fijn gevoel aan over houden, ondanks dat we ons initiële doel (effectiever werken) helemaal niet hebben bereikt. 

Het meest vervelende aan die emotionele bevrediging is dat het verslavend werkt: door te multitasken krijg je makkelijk een goed gevoel. Daarom gaan we het steeds meer en steeds vaker doen. Daarmee gaat ons vermogen om te concentreren en effectief te werken stapje voor stapje achteruit. Dit zorgt op lange termijn voor stress en in sommige gevallen zelfs depressieve gevoelens. Wat dat betreft werkt multitasken een beetje als fastfood: het is lekker en makkelijk, maar als je het te vaak neemt word je er op lange termijn bepaald niet beter van. 

Al die appjes

Jongeren multitasken het meeste van iedereen. Wetenschappers vrezen dat dit negatieve invloed heeft op de ontwikkeling van hun brein. Maar daar is nog niet genoeg bewijs voor. Wat wel duidelijk is, is dat multitasken het concentratievermogen van jongeren aantast.  Nu kinderen en jongeren veel tijd achter hun laptop doorbrengen, is voor hen de verleiding om de hele dag door te mediamultitasken nog veel groter dan normaal. Jongeren vinden het moeilijk om op hun mediagebruik en op hun werkproces te reflecteren. Daarom is het belangrijk dat ouders en docenten samen met jongeren nadenken over hoe ze omgaan met media en hoe ze hun werkproces kunnen verbeteren.

Daarnaast is het natuurlijk belangrijk dat volwassenen zelf het goede voorbeeld geven. Wie zelf wil stoppen met mediamultitasken kan klein beginnen: probeer twintig minuten te focussen op één taak. En realiseer je dat het bijna nooit nodig is om direct alle berichten te checken die binnenkomen. Al die appjes en nieuwsupdates wachten wel even.

TMI Academy

Ben je benieuwd hoe we leerlingen leren om te gaan in de tegenwoordige stortvloed van informatie – om te bepalen wat belangrijk is of niet?