Select Page

Hoe overleef ik… een zee aan informatie

We hebben tegenwoordig toegang tot een enorme hoeveelheid informatie. En juist omdat het om zoveel informatie gaat, kan het soms lastig zijn om je hoofd boven water te houden. Maar hoe kan je eigenlijk het best bepalen wat voor jou belangrijk en handig is om te gebruiken, en wat niet?

In de documentaire Lo and Behold: Reveries of the Connected World (2016) doet regisseur Werner Herzog onderzoek naar de consequenties van onze digitale wereld. In ons artikel over Artificial Intelligence hebben we de documentaire al een keer gebruikt om de menselijke haat-liefdeverhouding met robots te laten zien. Maar Herzog interviewde ook experts die het hebben over het overweldigende informatieaanbod in de wereld.

Natuurkundige Lawrence Krauss spreekt bijvoorbeeld zijn verwachtingspatroon uit voor nieuwe generaties:

“The actual information they learn in school won’t be important. Because it will be dwarfed (overschaduwd) by the information that is coming out on the internet every single day.”

Een menselijk mediafilter

(Sociale) media laten ons onderdompelen in oneindig veel foto’s, filmpjes, nieuws, kennis en advertenties, waar je als gebruiker zelf waarde aan moet hangen. Maar wist je dat de waarde van de informatie niet ‘in’ een bericht zit? Als gebruiker geef je namelijk zelf betekenis aan de informatie die je tegenkomt.

Je bent de hele dag aan het filteren wat wel en niet belangrijk is voor jou. Je maakt een soort mentale ranglijst van alle berichten die voorbijkomen. En de berichten die voor jou het belangrijkst zijn, onthoud je het best. Maar door de grote hoeveelheid informatie kan het goed zijn dat je soms door de bomen het bos niet meer kan zien, en je niet meer weet waar je precies waarde aan moet hangen en hoeveel.

Instorten

De angst voor een overweldigende hoeveelheid informatie klinkt echt iets 21e eeuws. Maar in 1983 zag mediawetenschapper Jean Baudrillard de informatieovervloed al aankomen. En toen waren de eerste stappen naar het internet van vandaag pas net gezet.

Voordat websites en sociale media bestonden, dacht Baudrillard al dat mensen door alle informatie niet meer zouden weten wat precies belangrijk is. Hij voorspelde zelfs dat er een moment komt waarop media de maatschappij met zó veel berichten, informatie en betekenis verzadigen, dat de hele boel zal instorten. Dit noemde hij the implosion of meaning.

‘Addicted to the answer’

Naast de benadering van Baudrillard, zijn er ook andere manieren waarop je kan kijken naar de menselijke relatie met informatie in de samenleving. Dat doet Sheva Rajaee bijvoorbeeld in haar TEDx Talk (2017) over ‘de eeuw van informatie’.

Vanuit haar expertise voor angststoornissen heeft ze het onder andere over de behoefte (of zelfs verslaving) van mensen om antwoorden te krijgen: “We simply can’t stop ourselves when information is at our fingertips.” En de informatie ligt tegenwoordig inderdaad heel erg binnen handbereik!

Op die manier verbindt Rajaee onze informatiebehoefte aan het toegenomen aantal stress-stoornissen in de samenleving – het aantal tieners dat last heeft van depressies is de laatste 25 jaar met maar liefst 70 procent toegenomen! Al ziet ze de informatie zelf niet per se als het probleem. Het gaat vooral om hoe we met de informatie omgaan en het ons brein beïnvloedt.

“Our access to instant information trains us to fear its absence. It trains us to fear not knowing.”

TMI Academy

Tot slot benadrukt Rajaee dat sommige bedrijven juist heel erg inspelen op deze angst en profiteren van onze overconsumptie van informatie. Dit zijn bovendien manieren waarop leerlingen sneller worden afgeleid als ze online leren of een presentatie maken op hun laptop.

In onze workshops en projectweken besteden wij bij TMI Academy daarom ook aandacht aan het omgaan met al de informatie waar we toegang tot hebben – bijvoorbeeld hoe leerlingen het best betrouwbare bronnen kunnen zoeken en gebruiken op het internet. Of we leren ze op welke slimme manieren media onze aandacht maximaal proberen te vangen. Met als doel dat de leerlingen beter kunnen bepalen welke informatie de moeite waard is.

Lijkt je het leuk om kennis te maken met de thema’s die we daarvoor gebruiken?